Denkt u eens even met me mee want er gebeuren rare dingen in onze maatschappij. Ik wil u drie voorvallen voorleggen met alle dezelfde strekking. Ze gebeuren alle drie echt of zijn echt gebeurd. Denkt u met me mee?

Een Surinaamse zwarte man solliciteert naar een bepaalde functie bij een onderneming. Hij krijgt de baan niet en wil graag weten waarom niet. Zijn blanke buurman heeft de baan gekregen. Zij kennen elkaar natuurlijk en vanzelfsprekend wordt e.e.a. onderwerp van gesprek. Ja, zegt de blanke buurman, “ze zijn bij dat bedrijf echt voorzichtig met het aannemen van niet-blanke sollicitanten”. Mijn eerste gedachte is dat hier gediscrimineerd wordt op kleur. Dat is verboden en op geen enkele manier goed te praten.
Een jonge vrouw heeft sinds 1,5 jaar een leuke baan. Ze doet de debiteurenadministratie op een niet zo groot kantoor. Uit hoofde van die functie moet ze ook wel eens bezoekers ontvangen. Ze heeft het goed naar haar zin en maakt met haar partner plannen voor een eigen huis in Stadshagen. Ze heeft immers “vastigheid”. Op een (voor haar) stralende dag merkt ze dat ze zwanger is. Na een tijdje verteld ze dat ook aan haar collega’s. Een week later moet ze bij de eigenaar van het bedrijf komen die haar onomwonden vertelt dat ze ontslag krijgt. Volgens de chef doet ze haar werk niet goed, is ze onverschillig en kletst ze meer dan dat ze werkt. Ze ontkent de beschuldigingen maar de baas is onverbiddelijk. Aan het einde van de maand is ze ontslagen en ze wordt met onmiddellijke ingang tot die tijd op non-actief gesteld. Haar partner maakt haar ’s avonds wegwijs. Omdat ze zwanger is en straks een aantal weken of maanden niet kan werken heeft de eigenaar besloten haar weg te werken. Als goed ondernemer betaal je toch niet voor afwezig personeel? U en ik, we zijn allemaal verontwaardigd dat deze dingen gebeuren. We weten dat het gebeurt maar zijn onmachtig er iets aan te doen.
Een man van middelbare leeftijd krijgt kanker. Hij wordt er behoorlijk ziek van en kan zijn werk niet meer doen. Hij ondergaat twee operaties, krijgt chemo’s en is na zo’n vijftien maanden in zoverre weer hersteld dat hij op therapeutische basis weer aan het werk mag en kan. Hij hoort bij de gelukkigen die genezen zijn en weer normaal kunnen functioneren. Hijzelf, zijn vrouw en kinderen, het hele gezin is gelukkig dat er een einde is gekomen aan deze beproeving en alles weer normaal wordt. Op de afgesproken ochtend is hij op tijd op zijn werk maar mag gelijk door naar de chef. Die vertelt hem dat zijn plaats door een ander is ingenomen en die ander het werk zo goed doet dat hij (de chef) die man graag wil houden. Bovendien is de kans volgens die chef erg groot dat de kanker niet weg is of terugkomt en het bedrijf kan zich niet veroorloven nog eens een lange periode salaris door te betalen voor iemand die er niet is.

Het is niet mijn bedoeling om dit politiek te maken of politiek te bekritiseren. Ik constateer alleen een van de onrechtvaardigheden die zich in onze maatschappij steeds vaker en heftiger voor doet. Mensen zijn kennelijk niet belangrijk meer. Rendement, efficiëntie en continuïteit zijn de kernwoorden van de huidige maatschappij. Een reactie op de crisis van de afgelopen jaren of een verregaande onverschilligheid? Een open vraag waarop ik het antwoord niet weet. Wel word ik getroffen door de verhalen en het verdriet achter die verhalen. We leven in een multiculturele samenleving, vrouwen worden nog steeds zwanger en mensen worden steeds meer geconfronteerd met die afschuwelijke ziekte die kanker heet. U en ik kunnen daar over meepraten. Tijdens onze ziekte worden we op een aantal manieren opgevangen en wordt geprobeerd het dan niet zo makkelijke leven wat op te fleuren.

Ook de bemoeienis van IntermeZZo mogen we hier noemen. Die biedt een workshop aan, getiteld “Weer aan het Werk”. Juist voor mensen die in het derde geval (van de kankerpatiënt) worden genoemd. In de workshop komen een persoonlijk advies van een bedrijfsarts en een coach aan bod om beter voorbereid weer aan het werk te gaan. Ook het omgekeerde kan het geval zijn n.l. dat een werkgever contact opneemt met IntermeZZo. Juist omdat er ook bij werkgevers vragen zijn hoe om te gaan met een herintreder na zijn lange ziekte. Pas als beide partijen goed op de hoogte zijn van, en hoe om te gaan met eventuele valkuilen kan een voor beide partijen juiste en menselijke beslissing worden genomen. Blijft mijn vraag hoe het mogelijk is dat deze zaken in onze huidige maatschappij voor komen.
Jan Pot

P.S. De zwangere werkneemster uit geval 2 heeft zich gemeld bij het College voor de Rechten van de mens. Dit College heeft vorig jaar 65.000 klachten ontvangen inzake vrouwen die op deze manier in de problemen waren gekomen.
JP.